Deijs Risk · Financieel beoordelingsmodel MKB

Levensvatbaarheid

Index 0-100: (1 − faalkans) × 100 minus 15 per rode vlag.

Faalkans

Zmijewski probit-model op ROA, schuldratio en current ratio.

Risicoklasse

Omzet––

EBITDA–genormaliseerd

Early warning signalen

Totaal0signalen

RoodOranjeOK

Oordeel

Indicatief. Geen vervanging voor een volledige kredietbeoordeling of due diligence.

Aandelenwaarde–

–

––

Ondernemingswaarde–

–

––

Ontwikkeling

OmzetEBITDANettowinst

Faalkans per periode

Faalkans (Zmijewski)Altman Z'' (rechteras)

Bedrijfsprofiel

BASIS = minimaal nodig (10 velden). UITGEBREID = verdieping (kasstroom, werkkapitaal, DSCR). Laat leeg wat onbekend is; het model gebruikt dan een benadering en verlaagt de betrouwbaarheid. YTD-resultaten worden automatisch geannualiseerd, balansposten niet.

Kernratio's

Status geldt voor de meest recente periode, met sectorafhankelijke grenzen. YTD-resultaten zijn geannualiseerd.

Risicomodellen per periode

Early warning system

Rood = structureel (2 opeenvolgende perioden) en kost 15 punten op de index. Oranje = eenmalig of aandachtspunt.

Betrouwbaarheid

Managementcommentaar

Prognose

Drivers

Beslisboom

Berekening

Brookz sectormultiples

Gemiddelde EBITDA-multiples Nederlands mkb, Brookz Overname Barometer H2-2025 (gemiddeld 5,0).

Methode en controle

Dit model volgt het vooronderzoek Wetenschappelijk Financieel Beoordelingsmodel MKB. Elke formule hieronder is nagerekend en waar nodig gecorrigeerd ten opzichte van het eerdere HTML-model.

1. Faalkans (model B): Zmijewski 1984

X = −4,336 − 4,513·ROA + 5,679·(Totale schulden / Totaal activa) + 0,004·Current ratio → P = Φ(X)

Zmijewski schatte een probit-model, dus de kans is de standaardnormale verdelingsfunctie Φ(X), niet de logistische functie. Het oude model gebruikte 1/(1+e^−X) en een zelfbedachte coëfficiënt (−0,01). Invoer wordt begrensd (ROA −1…1, schuldratio 0…2, current ratio 0…10) zodat één extreme ratio het model niet domineert. Risicoklassen: P < 5% laag, 5-15% gemiddeld, 15-35% gemiddeld-hoog, ≥ 35% hoog.

Let op: de coëfficiënten komen uit een Amerikaanse steekproef uit de jaren 70-80. Bij hoge schuldratio's (solvabiliteit < 25%) is het model streng. Herkalibratie op Nederlandse mkb-data is de aanbevolen vervolgstap.

2. Controlemodel: Altman Z'' (1995)

Z'' = 6,56·(Werkkapitaal/TA) + 3,26·(Ingehouden winst/TA) + 6,72·(EBIT/TA) + 1,05·(Eigen vermogen/Totale schulden)

Versie voor niet-beursgenoteerde, niet-industriële ondernemingen. Zones: > 2,6 veilig, 1,1-2,6 grijs, < 1,1 distress. Ingehouden winst wordt benaderd met het eigen vermogen (bij mkb is het gestorte kapitaal meestal klein).

3. Levensvatbaarheid (model C)

Index = max(0, min(100, (1 − P)·100 − 15·aantal rode vlaggen))

Bij negatief eigen vermogen met verlies, zonder dekking door achtergestelde leningen, is de index maximaal 40 (onvoldoende).

4. Early warning system

Signalen uit Deel VI: winst zonder operationele kasstroom, ICR < 1, negatief eigen vermogen + verlies, omzetdaling + stijgende schulden, negatief werkkapitaal (niet in detailhandel en horeca). Toegevoegd: structureel verlies (anders scoort een start-up die kas verbrandt bijna 100). Een signaal is rood als het in twee opeenvolgende perioden optreedt. Oranje aandachtspunten zonder aftrek: kasstroom/schulden < 0,1 (Beaver), netto schuld/EBITDA > 4, DSCR < 1.

5. Kernratio's (correcties)

Netto schuld / EBITDA gebruikt nu alleen rentedragende schuld (langlopend + bankkrediet) minus kas. Het oude model telde alle schulden mee, ook crediteuren.
Gecorrigeerde solvabiliteit = (EV − immateriële activa) / (TA − immateriële activa): het immateriële deel gaat ook van de noemer af.
Operationele kasstroom = nettowinst + afschrijvingen − toename operationeel werkkapitaal.
DSCR = (nettowinst + afschrijvingen + rente) / (rente + aflossing komend jaar).
De balanscontrole (activa = eigen vermogen + schulden, 0,5% marge) zet de betrouwbaarheid op laag bij een fout.

6. Prognose (model D)

Groei = 0,5·g(T) + 0,3·g(T−1) + 0,2·g(T−2), begrensd op ±10% · EBITDA = Omzet × gemiddelde EBITDA-marge

YTD-cijfers worden geannualiseerd met het gekozen seizoenspatroon (lineair, 40/60 of 60/40 over H1/H2, of eigen percentage). Afschrijvingen, investeringen en operationeel werkkapitaal schalen mee als % van de omzet, zodat groei zichtbaar werkkapitaal kost. Vennootschapsbelasting 2025/2026: 19% tot € 200.000, 25,8% daarboven.

7. Waardering (model E)

Genormaliseerde EBITDA = gewogen gemiddelde (0,5 / 0,3 / 0,2) van de laatste drie perioden, exclusief eenmalige posten, plus de DGA-correctie. Beslisboom:

Gemiddelde EBITDA ≤ 0 → gecorrigeerde intrinsieke waarde (eigen vermogen − immateriële activa).
Risico gemiddeld-hoog/hoog, een structurele rode vlag of slecht voorspelbare kasstroom → sectormultiple × 0,8 (bandbreedte 0,7-0,9).
Gezond → 50% multiple + 50% DCF.

DCF = FCF₁/(1+r) + (FCF₂ + TV)/(1+r)² · TV = FCF₂·(1+g)/(r−g) · r = 15% + risico-opslag (0 / 2 / 4 / 7%)

Vrije kasstroom = EBIT na belasting + afschrijvingen − investeringen − toename werkkapitaal. Aandelenwaarde = ondernemingswaarde − rentedragende schuld + liquide middelen. Multiples: Brookz H2-2025 (het oude model gebruikte afwijkende waarden, bijv. groothandel 4,0 in plaats van 5,2).

8. Stresstests (Deel XIII)

De vijf voorbeeldprofielen links in het menu zijn de stresstests uit het rapport. Uitkomsten: gezond bedrijf → laag risico, index ±100, waardering mix; hoge schulden → hoog risico (Zmijewski is hier strenger dan het rapport verwacht); start-up → rode vlag structureel verlies, intrinsieke waarde; negatief eigen vermogen → index 0; overtrading → rode vlag "winst zonder kas".

Bronnen

Zmijewski, M. (1984). Methodological issues related to the estimation of financial distress prediction models. Journal of Accounting Research, 22, 59-82.
Altman, E. (1968/1995). Z-score en Z''-score; overzicht.
Beaver, W. (1966). Financial ratios as predictors of failure. Journal of Accounting Research, 4, 71-111.
Brookz Overname Barometer H2-2025 (EBITDA-multiples per sector).
KVK: vennootschapsbelasting (tarieven 2026).